4.2 Nieuwe technologie heeft per saldo voordelen

Tegenover verlies van banen staat nieuwe werkgelegenheid

In het verleden zijn stapels rapporten verschenen over de verwachte rampzalige gevolgen van nieuwe technologie. Inmiddels hebben we drie industriële revoluties achter de rug: de stoommachine, de verbrandingsmotor en staalindustrie en de opmars van de computer. Ze tonen aan dat er tegenover het verlies aan banen voldoende nieuwe zijn gecreëerd. De geschiedenis laat ook zien dat landen die voorop liepen bij technische revoluties extra econmische groei, extra banen en nieuwe functies hebben gerealiseerd.

Opnieuw staan doemdenkers en optimisten tegenover elkaar. Uit een recente Amerikaanse studie onder internationale experts blijken positivo’s en somberaars elkaar in evenwicht te houden. De doemdenkers menen dat ‘zelflerende’ computers, slimme software en robots vooral leiden tot hogere werkloosheid, grotere inkomensverschillen en sociale onrust. De andere helft van de experts is juist van mening dat de nieuwe technologie per saldo voordelen oplevert. Ook stellen ze dat er in veel publicaties sprake is van een geweldige overschatting van de vaardigheden van robots, zeker in de komende decennia. De huidige generatie robots neemt veelal saai, zwaar en ongezonde werkzaamheden over en schept tegelijk nieuw werk (ontwerpers, bouwers, monteurs enz.). Ze brengen ook werk dat in het verleden is verplaatst naar lagelonenlanden weer terug naar de thuisbasis en zorgen voor een hogere productie.

In de toekomst zullen robots voor de grote meerderheid van de werknemers een 'ver van mijn bed'-show zijn: we gaan ze onder meer aantreffen in geautomatiseerde fabrieken, in de logistiek en geleidelijk aan in de zorgsector. Bovendien zal deze technologie – in elk geval de komende tien jaar – met het oog op veiligheid, risico op fouten, verantwoordelijkheid en (juridische) aansprakelijkheid, slechts op beperkte schaal worden ingezet.

22